Mijn twijfels rondom hoe mensen een website scannen
Als designers wordt ons van de meet af geleerd dat een website op een bepaalde manier bekeken wordt. “Gescand” als het ware.
Het is inderdaad een feit dat gebruikers op minder dan een paar seconden beslissen of ze op een website willen blijven, en of de inhoud van de website de gebruiker aanspreekt.
Website ontwikkelaars zoeken dus naar manieren om er voor te zorgen dat een groot deel nieuwe bezoekers effectief blijven, lezen en geïnteresseerd raken. Dit proberen ze door een website zo goed mogelijk te ontwerpen op een manier dat de bezoeker in 1 oogopslag begrijpt waar de website over gaat.
Om te weten waar men nu de belangrijkste inhoud moet plaatsen, heeft men een hele tijd terug een reeks eye-tracking testen gedaan, waarbij men gebruikers liet rond surfen over het internet, en een camera zo het oog van de gebruiker op het scherm volgde.
De resultaten waren duidelijk: Gebruikers bekeken tal van nieuws- en contentsites en er kwamen enkele duidelijke patronen zichtbaar.
![]()
De gebruikers scanden websites en teksten van linksboven naar rechtsonder in een rechte lijn, of meer in een F-vorm. Tal van designers zijn toen onmiddelijk begonnen van websites te ontwerpen zodat de belangrijkste elementen in dit patroon vielen.
Echter zie ik deze “scans” en komen mijn twijfels onmiddelijk boven.
Het is duidelijk dat deze test-sites, verschrikkelijk oud zijn, totaal geen uniek of mooi design hebben en enkel bestaan uit een hoop tekst. Hier uit leidt ik af dat deze “scan”-patronen enkel kloppen in dezelfde omstandigheden: géén zwaar contrasterende/opvallende elementen, maar slechts een hele hoop homogene tekst. De gebruiker is hier namelijk bijna verplicht te lezen.
Mijn idee is dat het bovenstaande scan-patroon niet klopt, wanneer een website niet ontworpen is als een blok homogene tekst met een saaie layout er langs, maar als een opvallende, geordende site met korte slagzinnen en grafische elementen.
Voorbeeld:
Bij deze website merk ik dat ik allesbehalve scan van linksboven naar rechtsonder, maar meer scan naar gelang de volgorde waarin tekst- en grafische elementen opvallen.
Hier uit concludeer ik dus, dat wanneer je er als designer reeds de moeite in steekt om een website degelijk te ontwerpen, dan hoef je je niet volledig aan de resultaten van het eye-tracking onderzoek te houden. Je kan ook simpelweg een website ontwerpen op een manier waarbij je de belangrijkste elementen niet in een F-vorm positie of in een schuine lijn naar beden plaatst, maar logischerwijze de belangrijkste elementen méér laat opvallen door formaat, design, witruimte, contrast, …
Het oog gaat sowieso getrokken worden naar het meest opvallende element op de pagina.

Volledig mee eens maar volgens mij komt er nog wat meer bij te kijk als het getest wordt met een meer grafische website.
Uitleg:
Aangezien iedereen z’n eigen definitie heeft van mooi, aantrekkelijk,… zal dit zeker een invloed hebben op het eye-tracking patroon.
Dus…
hoe meer grafische elementen er aanwezig zijn, hoe meer verschil het patroon zal vertonen. De reden hiervoor is dat ieder individu de website subjectief zal bekijken en dus vooral eerst zal kijken naar wat hij/zij ‘aantrekkelijk’ vind. En hier zal er dan ook terug een groter verschil zijn tussen man&vrouw wat het patroon nog meer zal laten verschillen.
Ok, als web designer kun je hier rekening mee houden, sommige objecten iets groter maken zodat ze wat meer in het oog komen, whitespace, …
Ook al wordt hier rekening mee gehouden, zal de doelgroep het patroon volgen dat jij ‘wil’? Zo niet, kun je de eye-catchers nog meer laten uitkomen maar dit zonder ten koste van andere elementen?
Ik denk dat er hier nog heel veel over kan onderzocht worden, maar ik blijf erbij dat hoe grafischer hoe moeilijker om een patroon op te stellen dat je kan volgen.
Wat je hier zegt is vrij logisch.
Gebruikers volgen dit F-patroon niet altijd, enkel op sites die er +- uitzien zoals de sites van de eye-tracking voorbeelden.
Als designer heb je veel invloed op deze resultaten.
Your tools:
- afbeeldingen van mensen, vooral ogen (mensen zoeken oogcontact) bij jouw grafisch voorbeeld zou de 1 recht op de ogen staan
- contrast & contrastblokken. Een simpele truuk om dit te testen is: verwijder 80% vd kleur in de screenshot van je design, doe hier een gausian blur op van +- 12.5px. Nu zie je de grote contrast blokken, deze kunnen anders zijn dan het contrast dat je eerst wou bereiken (aangezien veel zaken nu samen mergen in contrast).
Hou er rekening mee dat de eerste impressie vooral telt op de viewport, en dan vooral de bovenste 60% van de viewport.
Als je er meer over wilt weten, raad ik je het boek Eyetracking Usability aan van Jacob Nielsen.